Budowa i funkcje skóry człowieka

Budowa i funkcje skóry człowieka

Twoja skóra żyje!
Nie jest jedynie „płaszczem ochronnym” – reguluje temperaturę naszego ciała, oddycha, przekazuje wrażenia zmysłowe. Jest niezbędna do życia jak serce czy płuca. Nie dbać o skórę znaczy nie dbać o życie!

Budowa skóry, poznaj jej warstwy

Skóra to żywa tkanka będąca zewnętrznym okryciem naszego ciała. Jej powierzchnia u dorosłego człowieka wynosi około 2 m2.

Składa się z trzech następujących po sobie warstw: naskórka, skóry właściwej i najgłębiej położonej tkanki podskórnej. Pokryta jest płaszczem hydrolipidowym (mieszanina potu i sebum), który chroni organizm przed czynnikami zewnętrznymi i nawilża skórę.

Budowa ludzkiej skóry oraz jej warstwy

Naskórek – pierwsza ochrona organizmu

Najbardziej zewnętrzna warstwa skóry stanowi pierwszą ochronę organizmu. Składa się z wielu warstw idealnie dopasowanych do siebie komórek. Na powierzchni znajduje się warstwa rogowa zbudowana z korneocytów, które ulegają ciągłemu złuszczaniu. Korneocyty powstają w wyniku procesu wzrostu, podczas którego wędrują z najbardziej wewnętrznych warstw naskórka ku górze, tracąc po drodze jądro komórkowe. Proces ten trwa około 6 tygodni.

Warstwa rogowa ma różną grubość w zależności od partii ciała, którą pokrywa: najgrubsza znajduje się na opuszkach palców dłoni i na podeszwach stóp, najbardziej narażonych na tarcie i ucisk.
W głębszych warstwach naskórka znajdują się inne wyspecjalizowane komórki – melanocyty, które odpowiadają za zabarwienie skóry, wytwarzając melaninę. Pigment ten występuje w większych ilościach u ludzi rasy czarnej.

Skóra właściwa człowieka

Skóra właściwa jest tkanką podtrzymującą.
Jej wyspecjalizowane komórki – fibroblasty – produkują kolagen i elastynę. Tworzące gęstą siatkę włókna kolagenowe zapewniają skórze wytrzymałość i odporność. Delikatniejsze włókna elastyny odpowiadają za jędrność i elastyczność skóry. Ich ilość zmniejsza się wraz z wiekiem.

W skórze właściwej znajdują się także naczynia krwionośne, które odżywiają naskórek i biorą udział w procesie termoregulacji, oraz zakończenia nerwowe, które powodują, że skóra jest jednocześnie ważnym narządem zmysłu.

Tkanka podskórna

Tkanka podskórna składa się z komórek tłuszczowych (adipocytów) i jest magazynem energii dla naszego organizmu. Oprócz nich w warstwie tej znajdują się także gruczoły potowe, mieszki włosowe oraz przyczepione do nich gruczoły łojowe.

Funkcje skóry – organ niezbędny do życia

Skóra, podobnie jak serce czy płuca, jest organem niezbędnym do życia, który pełni ważne funkcje w naszym organizmie.

Będąc pośrednikiem pomiędzy organizmem a światem zewnętrznym, chroni nas przed czynnikami fizycznymi i chemicznymi. Działa jak filtr w ważnych procesach wymiany biologicznej z otoczeniem i wytwarza witaminę D niezbędną dla prawidłowego wzrostu i uwapnienia kości.

Dzięki naczyniom krwionośnym znajdującym się w skórze i procesowi pocenia, nasze ciało utrzymuje stałą temperaturę. Nasza skóra jest także narządem zmysłu: znajdujące się w niej liczne zakończenia nerwowe są źródłem jednego z 5 zmysłów – dotyku.

Funkcje skóry człowieka

Skóra pełni funkcję ochronną

Skóra chroni przed czynnikami fizycznymi i chemicznymi:

  • Tkanka podskórna i skóra właściwa chronią mięśnie i organy absorbując wstrząsy. Chronią także organizm przed zimnem.
  • Melanina wytwarzana w naskórku przez melanocyty jest skuteczną ochroną przed promieniowaniem UV.

Płaszcz hydrolipidowy, który składa się z potu i serum, dzięki kwaśnemu odczynowi przeciwdziała infekcjom bakteryjnym.

Dzięki częściowej przepuszczalności, skóra stanowi barierę dla czynników chemicznych z zewnątrz, a jednocześnie zapobiega utracie wody z organizmu.

Wymiana

Skóra oddycha. Jej komórki są zaopatrywane w tlen, wodę i minerały bezpośrednio ze środowiska zewnętrznego.

Dzięki porom w skórze (około 2 milionów) eliminowany jest pot. Każdego dnia drobinki kurzu i bakterie mogą zatykać pory. Dlatego tak ważne jest prawidłowe oczyszczanie skóry: nie powinno być ani zbyt agresywne, ani zbyt delikatne. Stosowanie niewłaściwych preparatów może zakłócać równowagę skóry i prowadzić do przedwczesnego starzenia.

Regulacja temperatury ciała

Skóra odpowiada za regulację temperatury ciała.
Działa jak termostat, aby zachować stałą temperaturę 37 stopni C. Kiedy jest zimno, nasze ciało drży, aby się rozgrzać, a naczynia krwionośne kurczą się, zapobiegając nadmiernemu wychłodzeniu skóry – dlatego przybiera ona blady odcień.
Z drugiej strony upał powoduje wydzielanie potu, który odświeża powierzchnię skóry. Przepływ krwi w naczyniach włosowatych wzrasta, aby spalić więcej kalorii – dlatego czerwienimy się podczas upałów.

Metabolizm skóry

Pod wpływem promieniowania słonecznego w naskórku wytwarzana jest witamina D. Jest ona niezbędna w procesie przyswajania wapna i budowy kośćca.
Nie możemy jednak zapominać, że słońce ma także szkodliwe działanie. Dlatego należy ograniczać czas ekspozycji słonecznej. Już kilka chwil w świetle dziennym, nawet jeśli niebo jest zachmurzone, wystarcza do produkcji odpowiedniej ilości witaminy D.

Skóra przekazuję informację do organizmu człowieka

Dotyk, który rozwija się jako pierwszy z pięciu zmysłów już w życiu płodowym, pozwala na odczuwanie ogromnej liczby nawet najdelikatniejszych impulsów. Zadaniem skóry jest informowanie mózgu – znajduje się w niej średnio 500 receptorów nerwowych na cm2. Różne receptory odpowiadają za odczuwanie dotyku, temperatury czy bólu.

Skóra ma także wymiar społeczny. Jest symbolem zdrowia fizycznego i psychicznego. Ponieważ tkanki nerwowe i tkanki skóry rozwijają się z tych samych części embrionu, u ludzi cierpiących na niektóre zaburzenia psychiczne (np. lęki) pojawiają się lub nasilają problemy skórne. Skóra jest także dowodem na indywidualizm każdego z nas: odciski palców bliźniąt mających przecież takie samo DNA różnią się od siebie. Nawet jeśli ulegną zniszczeniu z powodu oparzenia czy otarcia, odciski palców odnawiają się w większości przypadków.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *